Verdiepende module Teamontwikkeling: durf de kwaliteiten van je mensen te benutten - SSR

Verdiepende module Teamontwikkeling: durf de kwaliteiten van je mensen te benutten

Rechters die samen werken aan betere uitspraken en je griffie die op eigen initiatief op een hele zaterdag overwerkt om achterstallige zaken weg te werken. Deze flow kan in je team ontstaan wanneer je als leidinggevende de lessen in de praktijk brengt van de verdiepende module ‘Teamontwikkeling’, die SSR vanaf 28 juni aanbiedt. Een belangrijk aspect is de grote rol die een leidinggevende geeft aan zijn teamleden. “Je eigen rol is beperkt, jij hebt slecht twee ogen. De kunst is om ieders specifieke kwaliteiten in te zetten”, aldus Eline Trapman van ‘Het Eerste Huis’, bureau voor training, begeleiding en coaching. Samen met Ellen Timmermans, zelf teamvoorzitter en betrokken bij de inhoud van de opleiding, vertelt zij wat je als leidinggevende kunt winnen bij het volgen van deze module.

Eline Trapman en Ellen Timmermans over de Verdiepende module Teamontwikkeling van SSR

Wie wil er nou geen goede flow creëren in zijn team? Het is heel mooi als iedereen er samen voor gaat en zich echt committeert” aldus Ellen Timmermans, teamvoorzitter Toezicht bij rechtbank Oost-Brabant. In de nieuwe SSR-module staat deze aanpak centraal. Daarvoor moet soms afgerekend worden met oude denkbeelden. “In de rechtspraak wordt de teamvoorzitter nog te veel als een eenzame leidinggevende gezien. Die zijn team op afstand en hiërarchisch aanstuurt”, “Maar dat is erg old school. Het kan zó anders. Door je teamleden gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de uitdagingen van je team en organisatie, verdwijnt er veel van je bord. Zo heb je eindelijk tijd om je in je vak te verdiepen en je team structureel verder te helpen. Ik ben er van overtuigd dat dat in the end de hele organisatie verder helpt.” Daar is trainster Eline Trapman het roerend mee eens. “Nodig je teamleden uit om mee te kijken en te doen. Om hun paar ogen te benutten. Mee te denken over jouw dilemma’s en hun dilemma’s in te brengen. Dat legt een fundament om als team optimaal te kunnen presteren.” Daarom start de nieuwe verdiepende module van SSR – die drie dagen duurt – met vragen als: ‘Wat is je visie als teamvoorzitter op jouw rol als leidinggevende?’, ‘Welke opdracht hebben jij en je team?’, ‘In welke ontwikkelingsfase zit je team?’. “Eigenlijk maak je een soort foto van je team”, zegt Timmermans. “Hoe zit mijn team in elkaar, wie heeft welke rollen, welke rol speel ik als voorzitter?”

Elkaar alert houden

Met die foto in de hand gaan de leidinggevenden in de nieuwe module hun eigen werksituatie en mogelijkheden verder verkennen. Naast teamvoorzitters van diverse teams kunnen ook Hoofden Juridische Ondersteuning en Staf deelnemen. Alle deelnemers kunnen na de module doorgroeien naar de module voor aankomende bestuurders en programmamanagers. Een belangrijk onderdeel van de huidige module is de onderlinge feedback die de deelnemers elkaar geven. “Het kan zijn dat andere deelnemers thema’s in jouw praktijkverhaal horen waar jij je minder bewust van bent”, stelt Trapman. “Zo kan een leidinggevende het verhaal houden dat zijn team heel zelfsturend is en dat hij veel delegeert. Maar als hij tegelijk aangeeft dat zijn teamleden vergaderingen niet initiëren en slecht voorbereiden, blijkt dat in de praktijk deels anders te liggen.” In de voorbereiding op de module bestuderen de deelnemers wetenschappelijke literatuur over onder meer managementtheorieën. Na de eerste twee aaneengesloten trainingsdagen keren de teamvoorzitters weer terug op hun werkplek met een aantal aandachtspunten en voornemens. Bijvoorbeeld dat ze meer kunnen delegeren en coachen, of hun authenticiteit meer moeten inzetten. Hun ervaringen en geleerde lessen presenteren ze op de derde dag van de module. In de tussentijd vormen de deelnemers leerduo’s. “Die duo’s lopen bijvoorbeeld met elkaar mee in de praktijk. Het gaat erom dat ze elkaar alert houden”, aldus Trapman.

Cultuur van waardering

Timmermans bracht het concept van zelfsturende teams de afgelopen jaren in de praktijk bij haar team Toezicht op rechtbank Gelderland. “Dat was voor mij een kans om iets te doen waar ik heel erg in geloofde. De kwaliteit was van een te laag niveau; er was sprake van lange doorlooptijden en beperkt toezicht. Het ziekteverzuim was hoog en de productiviteit laag.” Met de nieuwe aanpak wist Timermans binnen anderhalf jaar een opmerkelijke cultuuromslag te bereiken en harde resultaten te boeken. “Ik begon met het voeren van veel gesprekken, het maken van de teamfoto. Daarna is het team opgesplitst in vijf kleine eenheden. Een kleinere groep is nodig om elkaar écht te kennen en elkaar beter te maken.” Op de griffie van veertig medewerkers sloeg de nieuwe benadering aan. “Er ontstond een cultuur van waardering van ieders kwaliteiten. De één kon flink produceren, de ander bracht veel kennis in en een derde had veel oog voor ieders welbevinden. Ieder kon een rol vervullen waarin hij werd gewaardeerd. Teamdoelen werden gezamenlijk geformuleerd. Hoogtepunt was een zaterdag waarop de griffie op eigen initiatief overwerkte om een afgesproken doel alsnog te kunnen halen.” Later kreeg Timmermans de verantwoordelijkheid voor een integraal team met onder meer rechters. Dat team functioneerde al goed, maar bleek óók in staat een hoger niveau te bereiken. Alle teamleden werden uitgedaagd om transparant te zijn over hun sterktes, maar ook hun zwaktes. Ik ben toen gaan vragen ‘Waar ben je goed in, waar gaat je hart sneller van kloppen?’, ‘Hoe kunnen we de taken beter verdelen?’.” Vanuit die waarderende en open cultuur gingen de rechters samen op zoek naar meer waardering van hun onderlinge verschillen. Men heeft op die manier ook de rest van het team geïnspireerd: doordat men elkaars verschillen koesterde, werd het gemakkelijker lastige kwesties met elkaar aan te pakken. Men kwam tot de gewenste rechtseenheid, klare taal-uitspraken en er ontstond een lerende cultuur, waarin feedback wordt gegeven om elkaar verder te helpen.

Lef vragen te stellen

De verdiepende module ‘Teamontwikkeling’ biedt de deelnemers diverse inzichten en concepten om mee aan de slag te gaan. Belangrijk is steeds de bereidheid van de teamvoorzitters om anders naar zichzelf en hun rol in het team te kijken. “Je moet het lef hebben om opnieuw naar je eigen situatie te kijken en je anders op te stellen”, legt Trapman uit. “Bijvoorbeeld dat je meer vragen stelt en mensen om hulp vraagt. Net zoals jouw teamleden jou durven bevragen. Dat is zo heb ik begrepen in de rechtspraak nog niet altijd vanzelfsprekend. Rechters werken vooral zelfstandig en zijn minder geneigd het team optimaal te benutten. ” Trapman werkt voor het eerst met rechtspraakprofessionals. Eerder deed zij ruime ervaring op als trainer/coach in onder meer de zorg, woningbouwcorporaties, verzekeraars en diverse overheidsinstellingen. “Bij vergelijkbare trainingen waren leidinggevenden vooral te spreken over de andere rol die ze hadden aangeleerd. De rol waarin je je dilemma’s deelt en oplost met anderen. De manier waarop je je team daadwerkelijk ontwikkelt.” Timmermans verwacht dat de nieuwe module down to earth wordt gevonden. Heel anders dan het cultuurprogramma dat ze eerder leidde na de HGK: “Dat programma ging ook over een nieuwe manier van samenwerken, maar dat, zoals dat met veel cultuurprogramma’s gaat, vloog veel te hoog over. Door leiding te geven kun je dóen, laten zien hoe het anders kan. Net als de module: concreet, met een goede aansluiting bij de praktijk van alledag.”

Lees meer over de Verdiepende module Teamontwikkeling

Terug naar het nieuwsoverzicht
Sluiten