Symposium Moderne Bestuursrechtspraak | SSR

Symposium Moderne Bestuursrechtspraak

INSCHRIJVING IS NIET MEER MOGELIJK

Vakgebied(en):
  • Cursuscode: BRZGMOBE
  • Niveau: Verdieping
  • Aangeboden door: SSR
  • Actualiteit

De Expertgroep NZB, het Landelijk Bureau Vakinhoud rechtspraak en SSR organiseren op 13 februari 2018 het symposium ‘Moderne Bestuursrechtspraak – van Nieuwe zaaksbehandeling naar professionele standaarden’ in Utrecht.

Doel

Uitwisselen van kennis en ervaringen met collega’s over de moderne bestuursrechtspraak en de uitvoering daarvan in de praktijk. Waar staan we nu en hoe gaan we verder?

Doelgroep

Het symposium is bedoeld voor rechters, raadsheren, stafjuristen, juridisch medewerkers, advocaten en procesvertegenwoordigers van bestuursorganen.

Inhoud

De start van de Nieuwe zaaksbehandeling een paar jaar geleden betekende de opmaat naar moderne bestuursrechtspraak. Het succes van deze nieuwe aanpak blijkt uit het feit dat de uitgangspunten en werkwijze van de Nieuwe zaaksbehandeling zijn opgenomen in de professionele standaarden voor de bestuursrechter; de minimumnormen voor goede bestuursrechtspraak volgens bestuursrechters.

Daarmee is de verandering die heeft plaatsgevonden richting snellere, effectievere en oplossingsgerichte bestuursrechtspraak bestendigd. Maar zijn daarmee alle bestuursrechters al volledig toegerust om de professionele standaarden in de praktijk toe te passen? Wat is daar eigenlijk voor nodig en hoe gaat de samenwerking met partijen? Deze en andere vragen worden besproken tijdens het symposium.

Programma

Het symposium wordt ingeleid door de dagvoorzitter van het symposium André Verburg, staatsraad bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Daarna delen in de ochtend drie sprekers met u hun ervaringen met en hun visie op de Nieuwe zaaksbehandeling:

De transformatie van de zitting
De Nieuwe zaaksbehandeling en de Professionele standaarden staan een andere zitting voor dan de klassieke bestuursrechtelijke zitting. Wat valt er anno 2017/2018 op de zitting bij de bestuursrechter te zien? Wat wekt bewondering? Wat stemt hoopvol? Waar valt nog winst te boeken?
Door Bert Marseille, hoogleraar bestuurskunde RUG.

NZB: de rechter de regie terug!? Daar wordt de burger vrolijk van?!
Een ervaringsverhaal uit een socialezekerheidspraktijk.
Door Kerstin Hopman, advocaat.

Differentiatie, regie en voorspelbaarheid
Wie weet wat de Nieuwe zaakbehandeling precies inhoudt mag het zeggen. Iedereen heeft daar zijn eigen visie op en legt de nadruk op andere elementen. De een noemt conflictdiagnose als kenmerk, de volgende zaakdifferentiatie. Maar ook regie en procedurele rechtvaardigheid worden vaak genoemd. Dan is er nog zoiets als voorspelbaarheid, ook wel verwachtingsmanagement genoemd. Kunnen al die kenmerken worden verenigd? Is er zoiets als dé nieuwe procedure en dé nieuwe bestuursrechter? Een verkenning lijkt de moeite waard.
Door Bart Jan van Ettekoven, voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

In middag worden de volgende workshops tweemaal aangeboden:

1. Bewijs en transparantie
De professionele standaarden vereisen dat partijen, waar nodig, voorlichting krijgen van de bestuursrechter over hun bewijspositie. Hoe kan de rechter hier invulling aan geven? Hoe behoudt hij zijn neutraliteit en voorkomt hij het beeld van ‘meeprocederen’? Wat vinden partijen hiervan? Geeft de rechter vóór of tijdens de zitting voorlichting op wie de bewijs(voerings-)last rust? Wanneer is een voorlopige beoordeling van het bewijsmateriaal zinvol? Deze onderwerpen worden op praktijkgerichte wijze behandeld.
Door Dorien Brugman, rechter in de rechtbank Rotterdam en Ymre Schuurmans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de universiteit Leiden en rechter-plaatsvervanger in de rechtbank Rotterdam.

2. Juridisch instrumentarium in het vooronderzoek
Welke verschillende juridische onderzoeksinstrumenten zijn er voor het vooronderzoek? Tijdens deze workshop passeert het juridisch instrumentarium de revue en verkennen we met elkaar wanneer en op welke wijze de bestuursrechter gebruik kan maken van deze instrumenten en de rol van de procespartijen daarbij.
Door Jan-Joost van Gastel, lector bestuursrecht SSR en senior rechter in de rechtbank Gelderland, Jaap de Wildt, senior rechter en kwaliteitscoördinator bestuursrecht in de rechtbank Rotterdam en Bert Marseille, hoogleraar bestuurskunde aan de RUG.

 3. Regie en procedurele rechtvaardigheid
Heeft de rechter op zitting echt geluisterd? Is hij een gesprek aangegaan over wat het echte probleem is? Maar ook: was voor partijen duidelijk wat er op de zitting zou gebeuren? En gebeurde dat ook? En kwam de uitspraak toen niet als verrassing? Een positief antwoord van partijen op deze vragen draagt bij aan het vertrouwen in de rechter en de aanvaarding van de uitspraak, juist ook als die voor partijen negatief is. Hoe zorgt de rechter ervoor dat partijen “procedurele rechtvaardigheid” ervaren? Kan een goede regie, zowel vóór als op zitting, hier aan bijdragen? En kan ervaren procedurele rechtvaardigheid bijdragen aan goede regie?
Door André Verburg, staatsraad bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en Hilke Grootelaar, post-doc onderzoeker bij het Montaigne Centrum voor Rechtspleging en Conflictoplossing.

4. De boze burger
Hoe raakt u in gesprek met rechtzoekende burgers die boos zijn of lastig escalerend  (procedeer)gedrag vertonen? Zijn ze boos over problemen in de onderhavige procedure? Zo ja, waarover? En welke wijze van afdoening (EK/MK, mondeling of (korte/lange) schriftelijk uitspraak doen, schikken) past bij de problemen en die burger zelf? Deze vragen verdienen aandacht rond en op de zitting. In deze workshop wisselt u ervaringen uit en geven de workshopleiders uitleg aan de hand van praktijkvoorbeelden. Er is ook ruimte om uw eigen voorbeelden in te brengen.
Door Addie Stehouwer, teamvoorzitter bij de Centrale Raad van Beroep en voormalig substituut-ombudsman en Marjo Hess, tot voor kort adviseur burgercontacten/counselor conflictmanagement bij de Nationale Ombudsman.

 5. Ik zie ik zie wat jij niet ziet. Leren van verhalen en verschillende perspectieven: herken de patronen en doe wat werkt
In meer dan 70% van de zaken bij de bestuursrechter spelen volgens gemachtigden conflictelementen een rol. Volgens vertegenwoordigers van bestuursorganen is dit in ongeveer de helft van de zaken. En wat ziet de rechter tijdens de zitting? Wat we zien bepaalt onze interventies. Daarom is de focus van deze workshop: 1. Hoe komt het dat we (niet) zien wat we (niet) zien? En wat zijn de belangrijkste patronen en verhalen in conflicten waarbij de overheid partij is? 2. Hoe helpen verschillende perspectieven ons om effectiever op te treden? En hoe kan intervisie bijdragen aan leren en doen wat werkt? Tijdens de workshop beantwoorden we deze vragen aan de hand van de theorie én (eigen) praktijk.
Door Judith van de Sande, seniorrechter inhoudelijk van de rechtbank Gelderland, intervisiebegeleider en opgeleid tot mediator aan het Centrum voor Conflicthantering en Lenka Hora Adema, mediator, (organisatie)coach en intervisiebegeleider. Als mediationopleider verbonden aan het Centrum voor Conflicthantering.

6. Hoe overleef ik dit beroep bij deze rechter?
Wat mag u als procesvertegenwoordiger verwachten van en tijdens een zitting? Wat moet u zonder pleitnota? Blijft de rechter u ook alleen maar vragen stellen over wat u er als persoon van vindt? Waarom? Heeft u soms ook het idee dat de bemiddelingen eindeloos duren? En wat als u als procesvertegenwoordiger zelf niet helemaal achter het besluit staat en de rechter prikt er doorheen? Tijdens deze workshop gaat u aan de slag met ‘de informele aanpak van de bestuursrechter vanuit het perspectief van bestuursorganen’. Hoe gaat u om met lastige situaties? Ook staan we stil bij een effectieve voorbereiding. Een zoektocht naar antwoorden, aan de hand van stellingen, praktijkvoorbeelden en uitdagingen.
Door Lynn van der Velden, senior beleidsmedewerker en projectleider Prettig Contact met de Overheid bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Caroline Koetsenruijter, trainer, mediator en onderzoeker bij Instituut KCB.

7. Het kantelmoment
Van de bestuursrechter wordt verwacht dat hij finaal geschillen beslecht en partijen zo mogelijk faciliteert om zelf met een oplossing te komen, in plaats van of in aanvulling op het doorhakken van de juridische knoop. In deze workshop wordt gekeken wat bestuursrechters kunnen gebruiken van hun eigen overtuigingen, voorkeuren, behoeften of patronen om partijen naar een oplossing te begeleiden. Wat werkt wel en wat werkt niet aan interventies en gedrag? Deze workshop is ook bedoeld voor gemachtigden omdat juist hun ervaringen bijdragen aan een beter inzicht in wat mensen drijft in onderhandelingen.
Door Maarten Bakker, gecertificeerd MfN-mediator, trainer bij BINC mediators en directeur Amsterdams ADR Instituut.

8. De mondelinge uitspraak
Partijen snel, liefst aan het einde van de zitting, laten weten wat de rechter van de zaak vindt door een mondelinge uitspraak te doen. Dat past bij de moderne bestuursrechtspraak. Maar in de praktijk maken bestuursrechters weinig gebruik van de mondelinge uitspraak. Hoe komt dat? Welke belemmeringen ervaren zij bij de toepassing ervan? Hoe staan rechtzoekenden, hun belangenbehartigers en de bestuursorganen tegenover de mondelinge uitspraak? Deze workshop biedt u de mogelijkheid om met elkaar van gedachten te wisselen en best practises te benoemen.
Door Jan van Breda, senior rechter in de rechtbank Gelderland en Margreet Smilde, psycholoog, trainer en coach bij Smilde Communicatie Trainingen.

9. Taalgebruik in de bestuursrechtspraak
Is uw uitspraak, besluit of beroepschrift wel goed leesbaar voor een rechtzoekende? Leer hoe u leesbaarder schrijft, wat betreft opbouw, inhoud en stijl. De workshopleiders maken gebruik van praktijkvoorbeelden en de ervaringen uit het taalproject WIEB (Wat Ik Eigenlijk Bedoel). Dit project heeft plaatsgevonden bij de teams bestuursrecht van de rechtbank Amsterdam.
Door Hans Braam, senior juridisch medewerker in de rechtbank Amsterdam en Geerke van der Bruggen, trainer, zakelijk tekstschrijver en communicatieadviseur bij Brug in Bedrijf.

10. Toepassing van de Nieuwe zaaksbehandeling: de stand van zaken
Uit recent onderzoek blijkt dat de Nieuwe zaaksbehandeling in de rechtbank Amsterdam gemeengoed is geworden. In deze workshop bespreekt universitair docent Klaske de Jong de resultaten van dit onderzoek. Zo benoemt zij de verschillen in aanpak tussen de rechters en stelt de vraag of meer uniformering nodig is, en of een rechter bijvoorbeeld extravert moet zijn om de Nieuwe zaaksbehandeling te kunnen toepassen. Aan de orde komen ook het voorlopig oordeel en het spanningsveld tussen informele aanpak en de formele eisen van wet en jurisprudentie. Deze workshop biedt u de gelegenheid om kennis te nemen van de toepassing van de Nieuwe zaaksbehandeling in Amsterdam. Ook is er de mogelijkheid om met elkaar in gesprek te gaan over de verschillende vragen die het onderzoek oproept.
Door Klaske de Jong, universitair docent aan de UvA. Zij deed onderzoek naar de stand van zaken van de Nieuwe zaaksbehandeling bij Amsterdamse bestuursrechters.

11. De blik van buiten
Is de verandering die is ingezet richting snellere, effectievere en oplossingsgerichte bestuursrechtspraak bestendigd? Zijn de bestuursrechters al volledig toegerust om de professionele standaarden in de praktijk toe te passen? En wat kan/mag verwacht worden van de procesdeelnemers?
Voer het professionele gesprek over wat goed gaat en wat nog beter kan. Wat is er eigenlijk nodig en wat is de rol en de bijdrage van de verschillende procesdeelnemers? Aan de hand van een filmpje gaat u het gesprek aan met collega’s, advocaten en anderen werkzaam in de bestuursrechtpraktijk. De workshop is uitdrukkelijk bedoeld om vanuit de verschillende perspectieven van allen die betrokken zijn in een procedure van gedachten te wisselen.
Door Sandra van Nijen, teamvoorzitter en senior rechter in de rechtbank Gelderland en Sandra Overkamp, senior rechter inhoudelijk in de rechtbank Gelderland.

Bijzonderheden

Uw voorkeur voor de te volgen workshops kunt u voor aanvang van het symposium kenbaar maken. U ontvangt hiervoor t.z.t. bericht van SSR.

Docenten

  • mr. drs. André Verburg

    Staatsraad Afd. bestuursrechtspraak Raad van State

  • mr. van Ettekoven

    Voorzitter afd. bestuursrechtspraak Raad van State

  • prof. dr. mr. Bert Marseille

    Hoogleraar bestuurskunde — Rijksuniversiteit Groningen (RUG)

  • mw. mr. Kerstin Hopman

    Advocaat — Advocatenkantoor Kerstin Hopman

Aanmelden

Geen uitvoering gepland

Op dit moment is er voor deze leeractiviteit geen uitvoering gepland. Wanneer u een inhoudelijke vraag heeft, kunt u contact opnemen met de SSR Servicedesk.

Cursus bewaard
Stuur uw bewaarde cursusssen door

Maatwerk

Wilt u meer informatie? Heeft u vragen over incompany- of maatwerkmogelijkheden? Neem contact op met uw opleidingscoördinator of met de SSR Servicedesk.

Sluiten